हुमणी पिकांसाठी जबरदस्त उपाय: 'ग्रबकिंग'

हुमणी (ग्रब) हे एक प्रमुख शेतकरी शत्रू आहेत. मूळ, कंद, कारळे यांना खाऊन ते पिकांचा वाढीवर परिणाम करतात. रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर केल्यास जमिनीची सुपीकता कमी होते आणि पर्यावरणास हानी पोहोचते. अशा परिस्थितीत जैविक उपाय हा शाश्वत पर्याय ठरतो. त्यातील एक शक्तिशाली उत्पादन म्हणजे ‘ग्रबकिंग’.

‘ग्रबकिंग’ म्हणजे काय?
ग्रबकिंग हे तीन शक्तिशाली जैविक फंगसांचे (सूक्ष्मजीवांचे) मिश्रण आहे:
१. व्हर्टिसिलियम लेकॅनी
२. मेटार्हायझियम ॲनिसोप्लाई
३. बोव्हेरिया बासियाना

हे तीनही फंगस हुमणींच्या शरीरात प्रवेश करून त्यांचे रोग निर्माण करतात आणि त्यांना मारतात. प्रत्येक फंगसची कार्यपद्धती वेगवेगळी असल्यामुळे, त्यांचे संयुक्त प्रयोग (कॉन्सोर्टिया) अधिक प्रभावी ठरते.

‘ग्रबकिंग’ कसे काम करते?

हे पावडर जमिनीत मिसळल्यावार त्यातील सूक्ष्म फंगस हुमणीच्या शरीरावर चिकटतात.
फंगसचे बीजाणू हुमणीच्या शरीरात प्रवेश करून वाढू लागतात.
हे फंगस हुमणीचे पेशींचे पोषण खाऊन टाकतात, त्यामुळे हुमणी कमकुवत होऊन मरतात.
मेटार्हायझियम आणि बोव्हेरिया फंगस हुमणीच्या शरीरातून बाहेर येऊन इतर हुमणींमध्ये संसर्ग पसरवतात.

वापराची पद्धत आणि डोस

डोस: प्रति एकर १ ते २ किलो ग्रबकिंग पावडर.
वापर पद्धत:
१. ग्रबकिंग पावडरला चांगल्या प्रतीच्या कंपोस्ट किंवा वाळूमध्ये मिसळावे (१:२० प्रमाण).
२. हे मिश्रण पिकांच्या मुळाशी जमिनीत मिसळावे.
३. मोसमाच्या सुरुवातीला (पेरणीच्या वेळी) किंवा हुमणी दिसल्यावर लगेच वापरावे.
४. जमिनीत पुरेशी ओलावा असणे आवश्यक आहे, कारण ओलाव्यामुळे फंगस सक्रिय होतात.

फायदे
१. पर्यावरणस्नेही: जमिनीची सुपीकता वाढवते.
२. दीर्घकालीन परिणाम: फंगस जमिनीत राहून दीर्घकाळ संरक्षण देतात.
३. रासायनिक कीटकनाशकांपेक्षा सुरक्षित: मानव, प्राणी आणि उपयुक्त जीवांना हानी नाही.
४. हुमणींवर टिकाऊ नियंत्रण: एकाच वेळी अनेक प्रकारच्या हुमणींवर परिणामकारक.

काळजी घ्यावयाच्या गोष्टी

रासायनिक फंगिसायड्सबरोबर वापरू नये.
तापमान २५-३२°C आणि ओलावा असताना वापरावे.
साठवणी थंड आणि कोरड्या जागी करावी.

निष्कर्ष
हुमणींच्या प्रबळ संसर्गापासून पिकांचे रक्षण करण्यासाठी ग्रबकिंग हा एक शक्तिशाली जैविक पर्याय आहे. रासायनिक कीटकनाशकांवरील अवलंबूनपणा कमी करून, शेतीला टिकाऊ बनविण्यासाठी हे उत्पादन मोलाची देणगी ठरू शकते. निसर्गाशी सहयोग करणारी शेती हीच भविष्याची शेती आहे!

सूचना: वापरापूर्वी उत्पादनावरील सूचना काळजीपूर्वक वाचाव्यात किंवा कृषी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.